Waarom? Dat werd de hoofdvraag van de Partycipatie-middag in Schoonoord 29 januari. Omdat de  koning het zegt. Omdat het van je verwacht wordt. Omdat het hip is. Op een winterse januarimiddag dook een groep ervaringsdeskundigen in de dilemma’s van participatie bij dorps- en wijkvernieuwing. Gaaike Eeuwema trapte af met zijn blik op het thema. In plaats van antwoorden te geven, kwam Gaaike met nóg meer vragen! Want als je de vragen achter de vragen niet stelt, kom je geen stap verder. En zo sloegen wij participerend aan het leren.

Drie woningcorporaties, Accolade, Woonservice en Lefier, wilden deze middag hun dilemma’s met ons delen. In alle drie de cases bleek dat men vol goede moed en bedoelingen in het participatietraject duikt, zonder daadwerkelijk het doel voor ogen te hebben. En als het aan de achterkant niet duidelijk is, zo werd duidelijk, dan ontstaat er aan de voorkant ook verwarring. Er is geen standaard opzet voor participatie. Bij het ene project worden bewoners meegenomen in het hele traject tot beslissen aan toe. De andere keer beperkt het zich tot meedenken of kiezen uit een aantal scenario’s. In alle gevallen gaat het om betrokkenheid, maar als de communicatie hierover niet duidelijk is, kunnen er verkeerde verwachtingen ontstaan.

Behalve de waarom-tip, kwam er nog een heel scala aan andere wijsheden en ervaringen naar voren. Veel besproken thema was sociale cohesie als drijfveer achter participatie. Dit positieve effect klopt, maar dan moet je de energie wel vast weten te houden, zo wordt er terecht opgemerkt. Processen duren vaak lang en ook al zijn er achter de schermen vorderingen, voor  bewoners is dit lang niet altijd merkbaar.  Vier elk feestje en grijp haalbare kleinere projecten aan om te enthousiasmeren, was een tip aan het project Gorecht-West (Hoogezand) van Lefier. In Gorecht-West bleek ook het vliegwieleffect dat je met participatie kunt bereiken. Nadat een paar bewoners enthousiast terug waren gekomen van het bakstenen kiezen voor hun huis, werden meer mensen aangestoken door de positieve sfeer en bleek uiteindelijk ook de verhuisanimo te dalen.

Een andere discussie ging over het legitimiteitsvraagstuk. Wordt iedereen uit de buurt wel vertegenwoordigd en hoe voorkom je dat de grootste schreeuwer vooral zijn stempel drukt? Accolade worstelt bijvoorbeeld met de vraag hoe participatie er op grotere schaal uit kan zien. Bij een kleinschalig project kan het contact heel direct zijn. Zo leidde de betrokkenheid in een project voor acht woningen in Mildam tot goede resultaten en ervaringen bij alle partijen. Hoe kan dit opgeschaald worden zonder kwaliteit en contact te verliezen? Gaaike spreekt uit ervaring als hij zegt dat inloopavonden met honderden bewoners vaak op oorlog uitloopt: weg PARTYcipatie. Koester juist die kleinschaligheid, het levert voor alle partijen winst op.

De belangrijkste tip die Woonservice kreeg aangereikt ging over wanneer je bewoners bij je plannen betrekt. In plaats van strikt vast te houden aan de onderhoudstermijnen van bijvoorbeeld sanitair en buitenwerk kan er ook eerst bij de bewoners gepolst  worden hoe zij hier tegenover staan. Sommige bewoners nemen bijvoorbeeld liever zelf de kwast in handen en soms blijkt een ‘probleem’ voor bewoners helemaal geen probleem te zijn. Sta open en wees flexibel, was de conclusie. En volg de energie die er in een buurt is.

En dit was slechts een kleine greep uit de tips en tricks! Een overzicht van het gereedschap dat tijdens de bijeenkomst is verzameld, zal binnenkort te vinden zijn op de website. Gaaike sloot de middag treffend af met de opmerking dat deze middag een perfecte weerspiegeling was van hoe participatie werkt. In elke groep zitten praters, luisteraars, doeners en denkers; zo bleek ook weer vanmiddag. Wees bewust van die groepsdynamiek en zet het slim in!

Volgens Dien maak je plannen niet achter je bureau. Daarom gaat ze graag op pad om te horen en zien wat er speelt in de noordelijke roemte. Ze heeft haar eigen studio voor sociaal ruimtelijke vraagstukken en werkt sinds 2015 als projectleider bij Roeg & Roem. Dien verbindt en prikkelt en denkt graag buiten gebaande paden.

Bekijk al onze bloggers