Een monumentaal postkantoor wordt een fitnesscentrum en een leegstaande elektronicazaak een supermarkt. Twee keer een bijzondere herbestemming in de binnenstad van Groningen. Leegstand is opgelost, noodzakelijk voor het functioneren van de binnenstad. Maar of de binnenstad er aantrekkelijker van wordt is de vraag.

Herbestemming postkantoor Munnekeholm

Het monumentale Neo-Gotische postkantoor uit 1909 aan de Munnekeholm stond alweer enige tijd leeg. De verdieping werd al eerder omgebouwd tot studentenwoningen, maar voor de begane grond was lang geen invulling. Totdat een fitnesscentrum onlangs haar deuren opende.

Van binnen is het pand gerestaureerd en is er respectvol met oude elementen omgegaan. Aan de buitenkant is er nauwelijks wat veranderd. Qua locatie ligt het fitnesscentrum ideaal, dus goed te bereiken. Een geslaagde herinvulling voor een monumentaal en prominent gebouw in hartje binnenstad dus.

Maar doet deze functie niet juist afbreuk aan het pand? Achter de hoge ramen van een deftig postkantoor lijken sportende studenten misschien wat misplaatst. De beslagen ramen doen beseffen dat het pand letterlijk wordt uitgeleefd. Ook de schreeuwerige posters en grote aandachttrekkende banieren verpesten de karakteristieke gevel. En dan valt het op de middag nog mee met het aantal gestalde fietsen. In de avond blijkt de gehele stoep langs de gevel in beslag genomen. Herbestemming: zonde of noodzaak?

Herbestemming Oosterstraat

De Oosterstraat kampt met veel leegstand. Onzekerheid over tramplannen en de jarenlange bouwput aan het Damsterdiep, waardoor aanvoer van winkelpubliek uitbleef, deden de straat geen goed. Veranderende winkeltrends, zoals internetwinkelen daarbij genomen deed menig deskundige de Oosterstraat al afschrijven als winkelstraat.

Maar het tij lijkt te keren voor de Oosterstraat. De tram komt niet en bezoekers vanaf het Damsterdiep stromen voorzichtig weer door de Oosterstraat richting binnenstad. Juist daarom is de komst van supermarkt Jumbo op de hoek van het Gedempte Kattendiep een welkome publiekstrekker. Het pand, waar een voormalige elektronicazaak was gevestigd, was te groot voor een winkeltje en te klein voor grote ketens als bijvoorbeeld Primark. Een supermarkt past precies en kan zo ook nog een goede aanjager zijn voor meer herbestemmingen in de buurt.

Maar hoe aantrekkelijk is een supermarkt voor het straatbeeld? De gevel is dichtgeplakt met posters. De noodzakelijke toegangstrap ter overbrugging van het hoogteverschil oogt log en kil. De gemeente heeft zogenaamde fietsvakken aangebracht, waarin fietsen kunnen worden neergekwakt tegen bomen, de gevel of gewoon op de grond. Het oogt allemaal erg rommelig. Herbestemming: zonde of noodzaak?

Vorm en functie

Twee herbestemmingen in de binnenstad waar vooral aan het straatbeeld en de openbare ruimte afbreuk wordt gedaan. Vorm en functie wringen. Herbestemming is absolute noodzaak voor het functioneren van de binnenstad. Dat zeker! Maar met iets meer aandacht voor uitstraling en de openbare ruimte was ook ‘het straatbeeld’ onderdeel geworden van deze geslaagde herbestemming.

Jan Pieter Koppert is planoloog en werkzaam bij Squarez. Voor Roeg en Roem blogt hij over transformatie- en herbestemmingsprocessen in vastgoed.

Bekijk al onze bloggers